Vieze Veganist 3: Tot Zover Zuivel

Deze blogpost is wat technischer, wat informatiever, en wat minder vrolijk dan het gemiddelde vieze hippie-verhaal. Wat kan ze zeggen? Zuivel leent zich niet voor de romantische komedie. Het wordt toch snel een dramatische documentaire. En wie heeft zin om dat in z’n vrije tijd te gaan bekijken? Maar het is belangrijk; er is te veel wat we niet weten over ons dagelijks broodje kaas. En wat we niet weten, deert wel degelijk.

Daarom een korte inleiding die de volgende zaken nader zal toelichten:

  1. Een vegetarisch dieet veroorzaakt eveneens dierenleed (niet in de zin van ‘ongemak’, maar in de zin van ‘verminking’ en ‘slacht’)
  2. Mensen zijn niet gebouwd om zuivel te verteren, en melk is niet gezond.

De ervaring leert dat het tweede argument overtuigender is dan het eerste. Dierenleed zie je immers overal, we zijn er een beetje moe van geworden: “Je kunt niet alles goed doen, als het zo doorgaat mag ik niks meer eten.” Wat meer nadruk op gezondheid verandert die “ik mag dat niet eten” (van de dierenpolitie) al snel in een “ik wil dat niet eten, het is slecht voor mij” (en de dieren!). Maar laten we niet te hard van stapel lopen, allereerst: hoezo, melk niet gezond?

Melk is goed voor elk (kalf)

Melk komt van zoogdieren. De mens is ook een zoogdier, dat melk produceert voor haar jongen. Wanneer de baby oud genoeg is, krijgt het tanden, gaat het andere dingen eten, en houdt de melkproductie op. Probeer je eens voor te stellen dat we als volwassenen nog moedermelk zouden drinken. De meeste mensen gaan al over hun nek bij het idee.

Maar het drinken van melk van andere dieren tot laat in onze volwassenheid (sterker nog, tot onze dood) komt ons niet vreemd voor. Toch zou het feit dat geen enkel ander dier in de natuur tot na de kindertijd melk drinkt, van zijn eigen ras noch van een ander, een alarmbel moeten doen rinkelen.

Een mensenbaby heeft zes maanden nodig om in gewicht te verdubbelen. Ter vergelijking: kalveren doen dit in zes weken. Koeienmelk bevat namelijk driemaal zo veel eiwitten, en twee keer zo veel vet, als mensenmelk. Wil jij ook zo’n groeispurt maken?

Er worden ontzettend veel studies gedaan naar de nadelen van zuivelconsumptie. Je hebt waarschijnlijk weleens gehoord dat 90% van de mensheid eigenlijk lactose-intolerant is, maar zich daar niet van bewust is. Daarnaast zijn er nog meer problemen: het dierlijk eiwit caseïne blijft bij sommige mensen in de darmen kleven, en verhindert de opname van voedingsstoffen. Het dierlijke vet slibt onze aderen dicht, waardoor er niet genoeg bloed naar het hart kan. Het kan zorgen voor huiduitslag, gewichtsproblemen, hoofdpijn en buikkrampen. Er zijn inmiddels ook dokters die melkproducten afraden aan vrouwen boven de veertig, omdat het overgangssymptomen zou verzwaren.

Voor mensen die zich druk maken om calcium: Aziaten, die veelal lactose-intolerant zijn, breken minder botten dan Westerlingen. De hoeveelheid bewegen heeft een veel grotere invloed op de sterkte van je botten.

Waar komt melk vandaan?

Misschien weet je dit al. Misschien vind je het belachelijk dat dit nogmaals herhaald moet worden. Maar de ervaring leert dat de meeste mensen vergeten zijn waar melk vandaan komt. Dus daar gaan we:

Observatie 1: Melk komt uit de uiers van koeien.

Observatie 2: Zoogdieren produceren alleen melk wanneer ze jongen hebben.

Conclusie: Een productieve melkkoe moet dus elk jaar zwanger zijn.

Onbevruchte kippen leggen desalniettemin eieren. Koeien niet. De koe moet een kalf hebben (75% van de tijd door kunstmatige inseminatie) – daar is de melk immers voor bedoeld. Uit de brochure van de Nederlandse Vereniging voor Veganisten:

De gemiddelde koe krijgt haar eerste kalf wanneer ze twee jaar is. Drie maanden na de bevalling wordt ze weer zwanger gemaakt, want als ze niet elk jaar een kalfje krijgt, geeft ze geen melk. Een koe is hierdoor een groot gedeelte van haar leven zwanger. Alleen in de laatste weken van haar negen maanden durende zwangerschap wordt ze niet gemolken.

Lees hier de hele folder en leer meer over de uitbuiting van melkkoeien, het onthoornen en –staarten van kalveren, hoe het komt dat kalfsvlees zo mals en wit is, de betekenis van biologische zuivel, en de effecten van melkproductie op het milieu.

In de bio-industrie wordt het kalf (soms al na enkele uren) van haar moeder gescheiden – de melk moet namelijk aan mensen verkocht worden, niet aan het kalf. Beeld je twee scenario’s in: een kind dat aan de keukentafel een glas melk drinkt, en een kalf dat in een box poedermelk drinkt. Wat klopt hier niet?

Is het kalf een vrouwtje, dan wordt ze een nieuwe melkkoe. De mannetjes worden vetgemest voor hun vlees. Sommige kalveren zijn echter niet geschikt voor de vleesindustrie. Deze kalveren worden ‘nuchter’ gehouden: ze krijgen geen hooi, alleen melk. Daardoor bevat hun maag een bepaald enzym dat gebruikt wordt om kaas te stollen. Als ze 10-14 dagen oud zijn worden nuchtere kalveren geslacht.

Onder natuurlijke omstandigheden kan een koe dertig jaar oud worden.

Geitenkaas is lekker

Over de productie van geitenmelk is minder bekend, omdat ze (in Nederland) nog maar kort op grote schaal plaatsvindt. De details van het proces verschillen wellicht, maar het systeem is hetzelfde: geiten geven alleen melk als ze jongen hebben, en mensen kunnen alleen broodjes geitenkaas eten als die jonge geitjes niet hun moeders melk krijgen.

Maar in het geval van geiten is het geheel nog iets gecompliceerder: wij eten in Nederland namelijk in het algemeen geen geitenvlees. Wat gebeurt er dan met de jonge bokjes, die geen melkgeiten kunnen worden? Wat er met al het ‘nutteloze’ vee gebeurt: op schoolreisje naar Zuid-Europa (langdurig transport voor jonge geitjes) of door de shredder.

De vriend van de vieze hippie eet wel vlees, en hij koopt graag geitenvlees bij de boerderij in het Amsterdamse Bos. Als je omnivoor bent, is dat dus een goede manier om ervoor te zorgen dat de geitjes niet voor niets doodgaan.

En eieren dan?

Eieren zijn geen zuivel, maar vlees. De moederkip legt geen eieren voor haar kuikens, de eieren zijn de kuikens. Dat wil niet zeggen dat je een ongeboren kip eet (de vrees van elk klein kind, die bevend naar het eigeel wijst; ‘Is dat een kuikentje?’). Toch lijkt een ei ook niet echt vlees; het is geen levend dier. Je zou kunnen zeggen dat een ei een soort van menstruatie is, maar dan van vogels. Eet smakelijk.

Geen Zuivel: vieze hippie zegt DOEN

Zo. Dat was niet zo prettig. Al die informatie kan een behoorlijk nare nasmaak achterlaten. Dat is moeilijk te verteren, dus vergeet je het het liefst zo snel mogelijk weer. Ook daarom focust de vieze hippie liever op de gezondheidsaspecten.

Ze zou kunnen zeggen:

Wat je nu eet, draagt bij aan een hele hoop ziekmakende ellende, en je moet het niet meer doen!

– of ze kan zeggen:

Als je vandaag besluit geen/minder zuivel te eten, zul je binnen een paar weken je stukken beter voelen!

Wat laat je beter voelen? En wat onthoud je het liefst, en vertel je graag verder?

Het is nooit te laat om aan de Veggie Challenge te beginnen. Lekker zonder zuivel; neem mijn woord er niet voor, maar probeer het gewoon.

Advertenties